شرکت آذر فولاد امین با نام تجاری AFA STEEL، از تولیدکنندگان میلگرد فولادی در منطقه تیکمه‌داش استان آذربایجان شرقی است که فعالیت خود را از سال ۱۳۸۸ آغاز کرد و خط نورد میلگرد آن با ظرفیت اسمی ۳۰۰ هزار تن در سال طراحی شد. آذر فولاد امین علاوه بر تولید میلگردهای آجدار ساختمانی، در زمینه توسعه مقاطع فولادی و تجهیزات صنعتی نیز فعالیت می‌کند.
معرفی کارخانه آذر فولاد امین
شرکت صنایع آذر فولاد امین در زمینی به مساحت اولیه ۱۴ هکتار در منطقه تیکمه‌داش احداث شد و با تمرکز بر تولید محصولات فولادی، بخشی از نیاز بازار ساختمان و صنایع وابسته را تأمین می‌کند. میلگرد آجدار، محصول اصلی شناخته‌شده این کارخانه است که در پروژه‌های ساختمانی و سازه‌های بتن‌آرمه کاربرد دارد.
آذر فولاد امین در کنار فعالیت‌های تولیدی، توانمندی‌های مهندسی و ساخت تجهیزات صنعتی را نیز توسعه داده است. این مجموعه همچنین با شرکت فولاد امیر آذربایجان ارتباط سازمانی دارد؛ بااین‌حال، هر دو شرکت واحدهای تولیدی مجزایی هستند و باید ظرفیت‌ها و تجهیزات آن‌ها را جداگانه بررسی کرد.
ظرفیت تولید کارخانه آذر فولاد امین
ظرفیت اسمی فاز نخست کارخانه آذر فولاد امین سالانه ۳۰۰ هزار تن میلگرد است و این فاز با هدف تولید محصولات نوردی به بهره‌برداری رسید. اطلاعات رسمی قدیمی شرکت، توسعه ظرفیت نورد تا ۶۰۰ هزار تن در سال را نیز در برنامه اولیه کارخانه قرار می‌دهد؛ اما منابع در دسترس، بهره‌برداری کامل از این ظرفیت را تأیید نمی‌کنند.
ظرفیت اسمی، حداکثر ظرفیت طراحی‌شده واحد تولیدی در شرایط تعریف‌شده است و لزوماً با تولید واقعی سالانه برابری نمی‌کند؛ میزان تولید عملیاتی به تأمین شمش، برنامه سفارش‌ها، توقفات تعمیراتی و شرایط بهره‌برداری خط بستگی دارد.
خط تولید و فرایند نورد میلگرد در آذر فولاد امین
فرایند اصلی تولید میلگرد در خطوط نورد گرم، تبدیل شمش فولادی به محصولی با قطر و شکل مشخص است. در این روش، شمش پس از رسیدن به دمای مناسب از میان قفسه‌های نورد عبور می‌کند و به‌تدریج به ابعاد نهایی می‌رسد؛ سپس تجهیزات شکل‌دهی، آج میلگرد را ایجاد می‌کنند و محصول مراحل پایانی تولید را طی می‌کند.
کوره پیش‌گرم و آماده‌سازی شمش
در خط نورد گرم، کوره پیش‌گرم دمای شمش را برای تغییر شکل پلاستیک افزایش می‌دهد و کنترل یکنواختی دما در این مرحله اهمیت دارد؛ زیرا بر کیفیت سطح، پایداری فرایند نورد و خواص محصول اثر می‌گذارد.
منابع عمومی کارخانه، مشخصات فنی کوره پیش‌گرم، نوع سوخت و ظرفیت حرارتی آن را به‌طور دقیق اعلام نمی‌کنند؛ بنابراین، تعیین مدل یا مشخصات اختصاصی این تجهیزات به اطلاعات فنی تأییدشده نیاز دارد.
نورد گرم و شکل‌دهی آج
شمش گرم‌شده از میان غلتک‌های نورد عبور می‌کند و سطح مقطع آن در چند مرحله کاهش می‌یابد. آرایش قفسه‌ها و طراحی غلتک‌ها، قطر نهایی و شکل مقطع محصول را تعیین می‌کنند؛ در مراحل پایانی نیز کالیبراسیون غلتک‌ها، شکل آج میلگرد را ایجاد می‌کند.
پس از نورد، تجهیزات برش و خنک‌کاری محصول را برای جمع‌آوری و بسته‌بندی آماده می‌کنند و کنترل دمای نورد و شرایط خنک‌کاری بر خواص مکانیکی میلگرد اثر می‌گذارد. بااین‌حال، اطلاعات عمومی موجود جزئیات آرایش تجهیزات و روش خنک‌کاری اختصاصی خط آذر فولاد امین را مشخص نمی‌کند.
وضعیت فولادسازی و ریخته‌گری مداوم
اطلاعات رسمی فاز نخست آذر فولاد امین بر تولید محصولات نوردی تمرکز دارد؛ منابع بررسی‌شده، وجود واحد مستقل فولادسازی و تعداد خطوط ریخته‌گری مداوم را در سایت تولیدی این کارخانه به‌طور قطعی تأیید نمی‌کنند.
محصولات کارخانه آذر فولاد امین
میلگرد آجدار ساختمانی، محصول اصلی شناخته‌شده آذر فولاد امین است و فهرست محصولات این شرکت، میلگردهای آجدار مارپیچی و جناقی را در بر می‌گیرد. همچنین، معرفی جدید مجموعه به توسعه لوله، پروفیل و مقاطع فولادی اشاره دارد؛ اما وضعیت عرضه جاری و مشخصات فنی هر محصول باید بر اساس اطلاعات به‌روز شرکت بررسی شود.
میلگرد آجدار مارپیچی A2
این کارخانه در سایزهای ۸ و ۱۰ میلی‌متر، میلگرد آجدار مارپیچی تولید می‌کند که این محصولات در طبقه‌بندی شرکت با گرید AII شناخته می‌شوند و در بازار ایران معمولاً معادل رده A2 در نظر گرفته می‌شود.
در گروه میلگردهای آجدار، میلگرد A2 با شکل‌پذیری بیشتر نسبت به رده A3 قرار می‌گیرد؛ کاربرد آن در سازه‌های بتن‌آرمه باید با توجه به نقشه‌های اجرایی، الزامات طراحی و مشخصات فنی پروژه تعیین شود.
میلگرد آجدار جناقی A3
میلگرد آجدار جناقی از محصولات اصلی آذر فولاد امین است و فهرست رسمی محصولات شرکت، سایزهای ۱۰ تا ۳۲ میلی‌متر را برای این خانواده محصول معرفی می‌کند. این میلگردها با گرید AIII عرضه می‌شوند که در بازار ایران با رده A3 شناخته می‌شود.
میلگرد A3 در بسیاری از اعضای بتن‌آرمه کاربرد دارد؛ طراح سازه باید قطر، طول مهاری، نحوه وصله و الزامات خم‌کاری را بر اساس نقشه‌ها و ضوابط طراحی تعیین کند.
میلگردهای سفارشی و سایر مقاطع فولادی
اطلاعات قدیمی شرکت، امکان تولید میلگرد گرید AIV را برحسب سفارش مشتری مطرح می‌کند؛ بااین‌حال، تولید جاری این گرید و دامنه سفارش‌پذیری آن به تأیید واحد فروش و مستندات فنی روز نیاز دارد.
در معرفی جدید مجموعه، لوله و پروفیل‌های فولادی و مقاطع باز نیز در دامنه محصولات قرار گرفته‌اند و این محصولات می‌توانند در سازه‌های صنعتی، سوله‌ها، گلخانه‌ها و سازه‌های نگهدارنده پنل‌های خورشیدی کاربرد داشته باشند. مشخصات ابعادی و امکان تولید هر مقطع به ظرفیت خط و سفارش مشتری بستگی دارد.
کنترل کیفیت محصولات آذر فولاد امین
آذر فولاد امین تولید میلگرد را بر اساس استاندارد ملی ایران به شماره ۳۱۳۲ معرفی می‌کند؛ این استاندارد الزامات مربوط به ابعاد، رواداری‌ها و خواص مکانیکی میلگردهای فولادی مورد استفاده در بتن‌آرمه را مشخص می‌کند. شرکت همچنین استاندارد GOST 5781 را در معرفی محصولات خود ذکر کرده است.
کنترل کیفیت میلگرد با بررسی ابعاد، وزن، ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی انجام می‌شود و آزمون کشش و خمش نیز برای ارزیابی انطباق محصول با الزامات فنی اهمیت دارد. خریداران صنعتی می‌توانند مشخصات گرید و نتایج آزمون هر محموله را با نیازهای پروژه تطبیق دهند.
طرح‌های توسعه و گسترش فعالیت آذر فولاد امین
برنامه اولیه توسعه آذر فولاد امین، افزایش ظرفیت نورد میلگرد از ۳۰۰ هزار تن به ۶۰۰ هزار تن در سال را در بر می‌گرفت؛ بااین‌حال، اطلاعات عمومی بررسی‌شده برای تأیید بهره‌برداری کامل از ظرفیت توسعه‌یافته کافی نیست.
معرفی جدید مجموعه آفا از گسترش فعالیت‌ها در حوزه مقاطع فولادی، لوله و پروفیل و همچنین طراحی و ساخت تجهیزات صنعتی خبر می‌دهد. این فعالیت‌ها دامنه محصولات و توانمندی‌های معرفی‌شده مجموعه را فراتر از میلگرد ساختمانی گسترش می‌دهند؛ اما ظرفیت مستقل خطوط جدید و وضعیت بهره‌برداری از هر پروژه به اطلاعات تأییدشده بیشتری نیاز دارد.
در بررسی طرح‌های توسعه، باید میان ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده، پروژه در حال اجرا و واحد به بهره‌برداری‌رسیده تفاوت قائل شد. برای اطلاع از جدیدترین طرح‌های توسعه صنعت فولاد، به صفحه‌ی زیر مراجعه فرمایید:
