شرکت فولاد اکسین خوزستان یکی از تولیدکنندگان تخصصی ورق‌های عریض فولادی در ایران است که با تمرکز بر تأمین نیاز صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، خطوط انتقال، کشتی‌سازی و ماشین‌سازی فعالیت می‌کند؛ تولید ورق‌های استحکام بالا و امکان انجام عملیات حرارتی متناسب با نیازهای صنعتی، از قابلیت‌های مهم این مجموعه به شمار می‌روند.
تاریخچه و موقعیت شرکت فولاد اکسین خوزستان
شرکت فولاد اکسین خوزستان در سال ۱۳۸۴ تأسیس شد و پس از نصب و راه‌اندازی تجهیزات، تولید خود را در سال ۱۳۸۸ آغاز کرد؛ این مجموعه از سال ۱۳۸۹ به تولید انبوه رسید و با هدف تأمین ورق‌های عریض موردنیاز صنایع راهبردی کشور در استان خوزستان احداث شد.
ظرفیت تولید فولاد اکسین خوزستان
ظرفیت اسمی سالانه فولاد اکسین خوزستان حدود یک میلیون و ۵۰ هزار تن ورق فولادی اعلام شده است؛ این رقم ظرفیت طراحی‌شده کارخانه را نشان می‌دهد و نباید با میزان تولید واقعی در یک سال مشخص یکسان در نظر گرفته شود، زیرا تولید سالانه ممکن است تحت تأثیر شرایط عملیاتی و برنامه تولید تغییر کند.
محصولات فولاد اکسین خوزستان
محصول اصلی این شرکت ورق عریض فولادی است که در صنایع مختلف کاربرد دارد؛ سبد محصولات فولاد اکسین شامل ورق‌های موردنیاز خطوط انتقال نفت و گاز، ورق‌های استحکام بالا، ورق‌های کشتی‌سازی و ورق‌های مورد استفاده در ساخت مخازن تحت فشار است که هرکدام بر اساس الزامات فنی و شرایط بهره‌برداری انتخاب می‌شوند.
ورق‌های خطوط انتقال نفت و گاز
این ورق‌ها برای ساخت خطوط لوله انتقال نفت و گاز به کار می‌روند و باید الزامات فنی مربوط به استحکام، چقرمگی و قابلیت جوشکاری را برآورده کنند؛ فولاد اکسین ورق‌های این گروه را مطابق استانداردهای مرتبط با خطوط انتقال، از جمله API 5L، معرفی کرده است.
ورق‌های استحکام بالا و ضدسایش
این دسته از ورق‌ها در ساخت ماشین‌آلات سنگین، تجهیزات معدنی و کاربردهایی استفاده می‌شوند که مقاومت مکانیکی یا سایشی در آن‌ها اهمیت دارد؛ انتخاب گرید مناسب به شرایط کاری، نوع بارگذاری و مشخصات فنی موردنیاز بستگی دارد.
ورق‌های کشتی‌سازی و مخازن تحت فشار
این گروه از ورق‌ها در ساخت شناورها، سازه‌های دریایی و مخازن تحت فشار کاربرد دارند؛ مشخصات فنی و استاندارد هر محصول نیز با توجه به شرایط بهره‌برداری، الزامات طراحی و الزامات ایمنی تعیین می‌شود.
خط تولید و فرایند نورد ورق عریض
فرایند تولید در فولاد اکسین با دریافت اسلب فولادی آغاز می‌شود؛ اسلب‌ها پس از انتقال به محوطه مواد اولیه، وارد کوره پیش‌گرم می‌شوند و سپس با عبور از تجهیزات پوسته‌زدایی و قفسه نورد رفت‌وبرگشتی، به ضخامت و عرض موردنظر می‌رسند، ضمن اینکه خط تولید به سامانه‌های کنترل ابعادی، تجهیزات خنک‌کاری و بسترهای خنک‌کننده نیز مجهز است.
پیش‌گرم و نورد اسلب
اسلب‌های فولادی در کوره پیش‌گرم به دمای مناسب نورد می‌رسند و سپس دستگاه پوسته‌زدا، اکسیدهای سطحی را با استفاده از آب پرفشار حذف می‌کند؛ در ادامه، اسلب از قفسه نورد عبور می‌کند و با کاهش تدریجی ضخامت، به ابعاد موردنیاز برای تولید ورق عریض می‌رسد.
کنترل کیفیت، برش و تکمیل ورق
پس از نورد و خنک‌کاری، ورق‌ها از نظر کیفیت سطحی و مشخصات ابعادی بررسی می‌شوند و در صورت نیاز و مطابق الزامات محصول، آزمون‌های غیرمخرب مانند آزمون فراصوت برای شناسایی عیوب داخلی انجام می‌گیرد؛ سپس ورق‌ها با استفاده از تجهیزات تکمیل و برش، به ابعاد موردنظر مشتری آماده می‌شوند.
عملیات حرارتی در فولاد اکسین خوزستان
واحد عملیات حرارتی این شرکت امکان تولید ورق‌هایی با خواص مکانیکی ویژه را فراهم می‌کند و فرایندهایی مانند نرماله‌کردن و کوئنچ و تمپر، متناسب با گرید فولاد و کاربرد نهایی محصول انجام می‌شوند؛ در فرایند کوئنچ و تمپر، ورق پس از گرم‌شدن کنترل‌شده به‌سرعت سرد و سپس تمپر می‌شود تا خواص مکانیکی موردنظر حاصل شود.
ابعاد قابل تولید ورق‌های فولاد اکسین
طبق اطلاعات فنی منتشرشده درباره محصولات شرکت، خط نورد قابلیت تولید ورق‌هایی با ضخامت حدود ۵ تا ۵۰ میلی‌متر و عرض تا ۴۶۵۰ میلی‌متر را دارد؛ بازه ابعادی ورق‌های قابل تولید در واحد عملیات حرارتی نیز به نوع فرایند و مشخصات محصول بستگی دارد، بنابراین برای تعیین ابعاد قابل سفارش باید آخرین مشخصات فنی شرکت بررسی شود.
طرح‌های توسعه فولاد اکسین خوزستان
برنامه‌های توسعه فولاد اکسین خوزستان شامل پروژه‌هایی برای بهبود زیرساخت‌های تولید، افزایش پایداری انرژی و ارتقای تجهیزات تکمیل ورق است؛ از طرح‌های اعلام‌شده شرکت می‌توان به احداث نیروگاه خورشیدی ۶۰ مگاواتی، توسعه اتصال ریلی کارخانه، احداث مخازن ذخیره گاز و ایجاد زیرساخت‌های جدید برق اشاره کرد.
در بخش تولید نیز نصب دستگاه برش ورق‌های ضخیم با هدف افزایش ظرفیت برش، راه‌اندازی دستگاه ورق‌برگردان مجهز به سامانه خودکار آزمون فراصوت و توسعه سالن عملیات حرارتی و محوطه نگهداری اسلب از پروژه‌های مطرح‌شده در برنامه توسعه شرکت هستند؛ با توجه به تفاوت وضعیت اجرایی این طرح‌ها، باید آن‌ها را به‌عنوان پروژه‌های اعلام‌شده معرفی کرد، نه لزوماً طرح‌های به‌بهره‌برداری‌رسیده.
