شاخص قیمت آهن اسفنجی اسپاد فولاد
اسپاد فولاد بهعنوان یکی از مراجع اعلام قیمت آهن اسفنجی در بازار، قیمت مرجع روزانه این محصول را بر اساس اطلاعاتی که بخش بازرگانی شرکت از بازار جمعآوری میکند، اعلام میکند. این اطلاعات شامل قیمتهای اعلامی فروشندگان، استعلامهای بازار و قیمت معاملات انجامشدهای است که اسپاد فولاد از آنها اطلاع دارد. این اطلاعات با توجه به بیش از یک دهه تجربه اسپاد فولاد در بازار مواد اولیه و محصولات فولادی جمعآوری و در پایان هر روز کاری جمعبندی میشود.
نمودار زیر بر اساس میانگین قیمتهای درجشده در جدول قیمت روزانه آهن اسفنجی تهیه شده است و قیمتهای اعلامشده روزانه اسپاد فولاد را در قالب یک شاخص قابل مشاهده ارائه میکند. این داده میتواند دیدی کلی از سطح قیمت آهن اسفنجی در بازار در اختیار فعالان زنجیره فولاد، از جمله واحدهای فولادسازی، قرار دهد.
قیمتهای مورد استفاده در این شاخص مربوط به قیمت درب کارخانه و بدون احتساب مالیات بر ارزش افزوده هستند و بهصورت روزانه توسط بخش بازرگانی اسپاد فولاد گردآوری، بررسی و در پایان روز گزارش میشود.
عوامل مؤثر بر قیمت آهن اسفنجی
قیمت آهن اسفنجی به عوامل مختلفی در بازار مواد اولیه و فولاد بستگی دارد. مهمترین عوامل مؤثر بر قیمت این محصول عبارتند از:
قیمت گندله سنگ آهن
گندله ماده اولیه اصلی برای تولید آهن اسفنجی است؛ بنابراین، تغییر قیمت آن بر هزینه تولید اثر میگذارد.
گاز طبیعی
گاز طبیعی در روشهای گازمحور نقش عامل احیاکننده و منبع انرژی را دارد؛ بنابراین تامین و نرخ گاز صنایع، از عوامل تاثیرگذار بر قیمت آهن اسفنجی محسوب میشود.
عرضه و تقاضا
افزایش تقاضا یا کاهش عرضه میتواند قیمت آهن اسفنجی را افزایش دهد.
نرخ ارز
تغییرات نرخ ارز بر هزینه مواد اولیه، تجهیزات و معاملات بازار اثر میگذارد و میتواند نواسانت قیمتی را درپی داشته باشد.
هزینه حملونقل
فاصله کارخانه تا محل مصرف و هزینه جابهجایی و قیمت نهایی محصول را تغییر میدهد؛ بنابراین اغلب مبدأ تامین آهن اسفنجی، فاصله کمی تا واحد فولادسازی دارد.
نرخ شمش فولادی
قیمت شمش بر شرایط بازار فولاد و ارزش مواد اولیه اثرگذار است. برای مشاهده قیمت شمش بازار فولاد، به صفحهی قیمت شمش فولادی مراجعه فرمایید.
قیمت آهن اسفنجی در بورس کالا
معاملات بورس کالا و قیمتهای عرضهشده یکی از عوامل مؤثر در ارزیابی قیمت آهن اسفنجی در بازار ایران هستند. بررسی همزمان این عوامل به خریداران کمک میکند تا قیمت روز محصول را بهتر ارزیابی کنند. مخاطبان اسپاد فولاد میتوانند اطلاعات عرضهها، تابلوی برخط تالار «صنعتی و معدنی» و جزییات معاملات فیزیکی بورس کالا را بهصورت لحظهای در تابلو معاملات بورس کالا زیر نظر داشته باشند.
آنالیز آهن اسفنجی
در ادامه، جدول آنالیز آهن اسفنجی آورده شده است که مشخصات کیفی و ترکیب آهن اسفنجی را برای مقایسه و بررسی شرایط محصول نشان میدهد:
| ویژگی | مقدار | توضیحات |
| عیار آهن (Fe) | 80-95% | مقدار آهن موجود در آهن اسفنجی که نشاندهنده کیفیت و میزان قابل استفاده بودن آن در فرایند تولید فولاد است. |
| فلز آهن (Metallic Fe) | 78.5-82% | نشاندهنده درصد آهن فلزی خالص در آهن اسفنجی است. فلز آهن از مهمترین مؤلفهها برای استفاده در فرایند تولید فولاد است. درصد بالای فلز آهن به معنای کیفیت بالاتر ماده برای استفاده در تولید فولاد است. |
| کربن (C) | حداکثر %2 | میزان کربن موجود که باید در حد پایین باشد تا از ایجاد ناخالصیها و آلودگیهای کربنی در فولاد جلوگیری شود. |
| سیلیکون (Si) | 0.5-2% | این عنصر در حد مشخصی به آهن اسفنجی افزوده میشود تا خواص فیزیکی و شیمیایی آن را بهبود بخشد. |
| منگنز (Mn) | 0.3-1.5% | منگنز یکی از عناصر مهم در ترکیب فولاد است که برای کنترل کیفیت فولاد و مقاومت به کشش اهمیت دارد. |
| گوگرد (S) | حداکثر %0.05 | این عناصر باید در حد بسیار پایین باشند؛ زیرا وجود آنها در فولاد باعث کاهش کیفیت و ویژگیهای مکانیکی آن میشود. |
| فسفر (P) | حداکثر %0.05 | |
| مواد غیرآهنی | حداکثر %8.5 | نشاندهنده مجموع مواد غیرآهنی و ناخالصیها (گازها و مواد غیر فلزی) در آهن اسفنجی است که در فرایند تولید باید از آنها اجتناب شود. مواد غیرآهنی (Gangue) بهطور کلی تأثیر منفی بر خواص فولاد دارند، بنابراین مقدار کمتر گاز و ناخالصیها در آهن اسفنجی مطلوبتر است. |
| میزان تخلخل | 25-30% | ساختار متخلخل به معنای حفرههای درون آهن اسفنجی است که باعث تسهیل واکنشهای شیمیایی و افزایش قابلیت جذب در فرایندهای تولید فولاد میشود. |
ویژگیهای آهن اسفنجی
آهن اسفنجی ویژگیهای خاصی دارد که آن را برای استفاده در فرایندهای تولید فولاد و آهنسازی جذاب میسازد. در اینجا ویژگیهای اصلی آن را به تفکیک بررسی میکنیم:
عیار بالای آهن
این محصول دارای عیار بالای آهن است، بهطوریکه مقدار آهن موجود در آن میتواند بین ۸۰ تا ۹۵ درصد متغیر باشد.
پایین بودن سطح کربن
یکی از مزایای این ماده، پایین بودن میزان کربن موجود در آن است که از ۲ درصد بیشتر نمیشود. این ویژگی به ساخت فولاد با ویژگیهای دقیقتر و کنترلشده کمک کند.
فرآیند تولید بدون نیاز به ذوب
در تولید آهن اسفنجی، برخلاف روشهای کوره بلند که نیاز به ذوب سنگ آهن دارند، از کاهش مستقیم اکسید آهن استفاده میشود.
ساختار متخلخل
آهن اسفنجی بهدلیل فرایند تولید خاص خود، دارای ساختار متخلخل است. این ویژگی باعث میشود که قابلیت جذب و واکنش بهتری در فرایندهای بعدی داشته باشد. این ساختار همچنین باعث افزایش سرعت واکنشهای شیمیایی در تولید فولاد میشود.
مقاومت به اکسیداسیون
این محصول در مقایسه با آهن خام، مقاومت بیشتری در برابر اکسیداسیون دارد که میتواند در شرایط محیطی مختلف کیفیت بهتری داشته باشد.
قابلیت حمل و نقل آسان
این ماده، برای حملونقل فلهای در خشکی، بسیار مناسب است. اندازه، ساختار و سبکی آن نسبت به آهن ذوبشده باعث کاهش هزینههای حملونقل میشود.
انعطافپذیری در تولید فولاد
این ماده بهراحتی میتواند در فرایندهای مختلف تولید فولاد از جمله کورههای قوس الکتریکی (EAF) و روشهای احیای مستقیم مانند میدرکس (Midrex) و اچ وای ال (HYL) استفاده شود.
انواع روشهای تولید آهن اسفنجی
برای تولید این محصول از سنگ آهن، از فرایند کاهش مستقیم (Direct Reduction – DR) استفاده میشود که در آن هدف اصلی حذف اکسیژن موجود در سنگ آهن و تبدیل آن به آهن فلزی است، بدون نیاز به ذوب کامل ماده معدنی. این فرایند به دو دسته اصلی تقسیم میشود: روشهای مبتنی بر منابع گازی و روشهای مبتنی بر منابع زغالسنگ.
روشهای مبتنی بر گاز (Gas-Based Methods)
در این روشها، گاز طبیعی یا ترکیبات گازی بهعنوان عامل احیاکننده برای حذف اکسیژن از سنگ آهن استفاده میشود. این روشها بهطور معمول در مناطقی که منابع گازی فراوانی دارند، مانند کشورهای خاورمیانه و برخی از کشورهای آسیایی، رایج هستند. از مهمترین روشهای مبتنی بر گاز میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
روش میدرکس (Midrex)
یکی از رایجترین و کارآمدترین روشهای کاهش مستقیم با گاز است. در این فرایند، گاز طبیعی به هیدروژن و مونوکسید کربن تجزیه میشود و بهویژه در کشورهایی که منابع گاز طبیعی غنی دارند، مانند ایران، عربستان سعودی و قطر کاربرد دارد.
روش HYL
در این فرایند نیز از گاز طبیعی برای احیای سنگ آهن استفاده میشود. گاز احیاکننده حاوی هیدروژن و مونوکسید کربن تولید شده و برای تبدیل اکسیدهای آهن به آهن فلزی به کار گرفته میشود.
روش پرد (PERED)
روش پرد یکی از فرایندهای احیای مستقیم گازمحور برای تولید آهن اسفنجی است. این روش از کوره شفت برای احیای سنگ آهن استفاده میکند. گاز احیاکننده در کوره شفت با سنگ آهن تماس پیدا میکند و اکسیژن موجود در اکسیدهای آهن را حذف میکند. روش پرد نیز مانند سایر فرایندهای احیای مستقیم گازمحور، بدون ذوب کامل سنگ آهن، آهن فلزی تولید میکند.
روشهای مبتنی بر زغال سنگ (Coal-Based Methods)
در این روشها، بهجای گاز طبیعی از زغالسنگ بهعنوان منبع احیا استفاده میشود. در این فرایندها، احیا معمولاً در کورههای دوار انجام شده و زغالسنگ علاوه بر تأمین عامل احیا، بخشی از انرژی مورد نیاز فرایند را نیز تأمین میکند. این روشها در مناطقی که منابع گاز طبیعی در دسترس نیستند یا محدودیتهایی برای استفاده از گاز دارند، به کار میروند.
روش SL/RN
یکی از روشهای قدیمی و پرکاربرد در تولید آهن اسفنجی است. در این روش، از زغالسنگ بهعنوان منبع اصلی تولید گازهای احیاکننده استفاده میشود. واکنشهای میان زغالسنگ، اکسیژن و اکسیدهای آهن در کوره دوار موجب احیای سنگ آهن و تولید آهن فلزی میشود. این روش در برخی کشورها، بهویژه هند، به کار گرفته شده است.
روش DRC
این روش نیز از زغالسنگ بهعنوان منبع اصلی برای احیا استفاده میکند. در این فرایند، زغالسنگ بهطور مستقیم در کورههای دوار استفاده و سنگ آهن به محصول موردنظر تبدیل میشود. DRC بهدلیل قابلیت دسترسی به منابع زغالسنگ و هزینههای نسبتاً پایین، در برخی کشورها از جمله هند و آفریقا به کار میرود.
روش جیندال (Jindal)
این روش نیز یکی دیگر از روشهای مبتنی بر زغالسنگ است که توسط شرکت جیندال توسعه داده شده است. در این فرایند، از زغالسنگ بهعنوان منبع اصلی برای تولید استفاده میشود و در کارخانههای بزرگ فولادسازی، بهویژه در هند، به کار میرود.
مقایسه روشهای تولید آهن اسفنجی
انتخاب بین روشهای مبتنی بر گاز و زغال سنگ به دسترسی به منابع انرژی و شرایط اقتصادی و محیطزیستی هر منطقه بستگی دارد. در روشهای گازمحور، گاز طبیعی یا گازهای احیاکننده نقش اصلی را در فرایند احیا دارند. روشهای میدرکس، HYL و پرد در این گروه قرار میگیرند. در روشهای مبتنی بر زغالسنگ، زغالسنگ نقش اصلی را در تأمین عامل احیا و انرژی فرایند دارد که روشهایی مانند SL/RN و DRC در این گروه قرار میگیرند. بنابراین، انتخاب روش تولید به عواملی مانند دسترسی به انرژی، کیفیت مواد اولیه، هزینه سرمایهگذاری، زیرساخت و الزامات محیطزیستی وابسته است.
کاربرد و مزایای آهن اسفنجی
آهن اسفنجی یکی از مواد اولیه مهم در تولید فولاد به شمار میرود و بخش قابل توجهی از خوراک واحدهای فولادسازی مبتنی بر کوره قوس الکتریکی میتواند از این محصول تأمین شود. این ماده در کنار قراضه آهن بهعنوان بخشی از شارژ کوره مورد استفاده قرار میگیرد و پس از ذوب و انجام فرایندهای فولادسازی، فولاد خام تولید میشود.
یکی از مزایای استفاده از آهن اسفنجی، امکان استفاده از آن بهعنوان جایگزین یا مکمل قراضه در کورههای قوس الکتریکی است؛ موضوعی که برای واحدهای فولادسازی با دسترسی محدود به قراضه اهمیت بیشتری پیدا میکند. همچنین، کنترل ترکیب شیمیایی این ماده میتواند به مدیریت بهتر خوراک کوره و تولید فولاد با ترکیب شیمیایی مشخص کمک کند.استفاده از آهن اسفنجی در مقایسه با برخی مواد اولیه سنتی میتواند مزایایی در مصرف انرژی و مدیریت فرایند داشته باشد. همچنین در روشهای احیای مستقیم گازمحور، امکان کاهش انتشار برخی آلایندهها نسبت به مسیرهای مبتنی بر کوره بلند و ککسازی وجود دارد.
تفاوت آهن اسفنجی و بریکت آهن اسفنجی
آهن اسفنجی و بریکت آهن اسفنجی هر دو از مواد اولیه مهم در صنعت فولاد هستند، اما از نظر شکل، چگالی، شرایط حملونقل و نحوه نگهداری تفاوتهایی دارند.
آهن اسفنجی ساختاری متخلخل و نسبتاً سبک دارد و از احیای مستقیم سنگ آهن تولید میشود. وجود تخلخل زیاد باعث میشود این ماده حجم بیشتری را نسبت به شکل فشرده خود اشغال کند و در حملونقل و انبارش، شرایط نگهداری مناسب اهمیت بیشتری پیدا کند.
بریکت آهن اسفنجی از فشردهسازی آهن اسفنجی و تبدیل آن به قطعاتی با چگالی بالاتر تولید میشود. این فرایند موجب کاهش حجم اشغالی و بهبود شرایط جابهجایی محصول میشود و میتواند حملونقل و ذخیرهسازی آن را سادهتر کند.
بریکت با کاهش سطح تماس و افزایش چگالی، میتواند برای جابهجایی و نگهداری نسبت به آهن اسفنجی فلهای گزینه مناسبتری باشد.
قیمت آهن اسفنجی تولیدکنندگان برتر
قیمت روز هر تولیدکننده در جدول بالای صفحه نمایش داده شده است. درحال حاضر، قیمت آهن اسفنجی تولیدکنندگان به بیش از ۴۰,۰۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم رسیده است. میزان تولید، موقعیت کارخانه و هزینه حملونقل از عوامل مؤثر بر شرایط عرضه آهن اسفنجی هستند؛ به همین دلیل، شناخت تولیدکنندگان اصلی برای بررسی وضعیت بازار اهمیت دارد که به برخی از آنها میپردازیم:
آهن اسفنجی گل گهر
شرکت توسعه آهن و فولاد گل گهر در منطقه معدنی گل گهر فعالیت میکند و یکی از مجموعههای مهم زنجیره فولاد کشور است. نزدیکی به منابع سنگ آهن، مزیت مهم این مجموعه در تأمین مواد اولیه محسوب میشود. برای بررسی قیمت آهن اسفنجی گل گهر نیز باید شرایط عرضه، کیفیت محصول و هزینه حمل را در نظر گرفت.
فولاد خوزستان
فولاد خوزستان یکی از قطبهای بزرگ صنعت فولاد ایران در استان خوزستان است. قرارگیری این مجموعه در جنوب کشور، موقعیت مناسبی برای دسترسی به مسیرهای حملونقل و بازارهای صادراتی ایجاد کرده است.
جهان فولاد سیرجان
جهان فولاد سیرجان در منطقه گل گهر استان کرمان قرار دارد و در بخشهای مختلف زنجیره فولاد فعالیت میکند. دسترسی به زیرساختهای معدنی منطقه، اهمیت این مجموعه را در تأمین مواد اولیه افزایش داده است.
آهن اسفنجی بافت
شرکت احیا استیل فولاد بافت در شهرستان بافت استان کرمان قرار دارد و در زمینه تولید آهن اسفنجی فعالیت میکند. موقعیت این کارخانه در کرمان، آن را به یکی از واحدهای فعال زنجیره فولاد منطقه تبدیل کرده است.
آهن و فولاد بافق
آهن و فولاد بافق در شهرستان بافق استان یزد فعالیت دارد. قرارگیری این مجموعه در یکی از مناطق مهم معدنی کشور، دسترسی مناسبی به مواد اولیه مورد نیاز صنعت فولاد فراهم میکند.
فولاد غدیر نیریز
فولاد غدیر نیریز در استان فارس قرار دارد و در زنجیره تولید فولاد فعالیت میکند. موقعیت جغرافیایی این مجموعه، آن را به یکی از تأمینکنندگان مواد اولیه فولاد در جنوب کشور تبدیل کرده است.
آهن اسفنجی میانه
فولاد میانه در استان آذربایجان شرقی قرار دارد و یکی از واحدهای تولیدکننده آهن اسفنجی کشور است. موقعیت این کارخانه در شمالغرب ایران، اهمیت آن را در تأمین مواد اولیه فولاد در این منطقه افزایش داده است. قیمت آهن اسفنجی میانه، به دلیل کیفیت بالا، اغلب بیشتر از سایر تولیدکنندگان است اما همچنان تحت تأثیر شرایط عرضه، تقاضا و مشخصات محصول قرار دارد.
خرید آهن اسفنجی از اسپاد فولاد
برای تأمین آهن اسفنجی، اسپادفولاد با بهرهگیری از شبکه تأمینکنندگان داخلی و همکاری با تولیدکنندگان این محصول، امکان تأمین انواع آهن اسفنجی را برای مشتریان فراهم کرده است. شرایط خرید، مشخصات فنی، حجم سفارش، محل تحویل و هزینه حملونقل از عواملی هستند که در تعیین شرایط نهایی معامله مورد توجه قرار میگیرند.
برای خرید آهن اسفنجی و دریافت اطلاعات بیشتر درباره قیمت روز، مشخصات محصول و شرایط خرید و تحویل، با کارشناسان اسپادفولاد تماس بگیرید.
همچنین قیمت روز آهن اسفنجی در کانال تلگرام اسپاد فولاد نیز به صورت روزانه منتشر میشود.