وزارت نفت از سال گذشته، مطالعاتی را بهمنظور بررسی ناترازی مصرف گاز و پیشگیری از قطعی گاز صنایع آغاز کرده است. با بهرهگیری از نظرات کارشناسی، شیوهنامهای تنظیم و در اواسط اردیبهشت به صنایع ابلاغ شد. طبق این شیوهنامه، کارخانهها، به ویژه صنایع عمده و انرژیبر، قادر خواهند بود تأسیسات ذخیرهسازی گاز رو زمینی احداث کنند. شرکت گاز در شش ماه ابتدایی سال، گاز بیشتری با تعرفه کنونی به این صنایع اختصاص میدهد. این گاز پس از تبدیل به الانجی، سیانجی و اسانجی، در فصل سرد سال مورد استفاده قرار میگیرد تا از قطعی گاز صنایع جلوگیری شود.
سرمایهگذاران غیردولتی همچنین میتوانند درخواستهایی برای احداث واحدهای مینی ال ان جی، اس ان جی و سی ان جی به شرکت گاز ارسال کنند. سپس اقدام به تولید این واحدها کرده و گاز تولیدی را به متقاضیان داخلی بفروشند. صنایع نیز میتوانند با دریافت گاز از شرکت گاز و با همان نرخ سوخت یا خوراک، واحدهای مینی ال ان جی، اس ان جی و سی ان جی خود را در مجاورت کارخانهها احداث کنند. با این کار از گاز ذخیرهشده در زمستان بهرهبرداری میکنند و به این ترتیب از قطعی گاز صنایع جلوگیری نمایند.
راهکارهای زیستمحیطی و اقتصادی برای کارخانههای سیمان
کارخانههای سیمانی که در فصل سرد سال از نفتکوره استفاده میکنند، میتوانند بهجای نفتکوره، از گاز ذخیرهشده استفاده کنند. این اقدام از نظر زیستمحیطی نیز مفید است. کارخانههایی که در نزدیکی کلانشهرها قرار دارند و اجازه استفاده از نفتکوره را در زمستان ندارند، با احداث واحدهای مینی ال ان جی و سی ان جی میتوانند صرفه اقتصادی قابلتوجهی داشته باشند. در نتیجه از قطعی گاز صنایع در زمستان جلوگیری کنند.
در این شیوهنامه شرایطی فراهم شده است که بخشهای خصوصی و غیردولتی میتوانند ال ان جی را از خارج خریداری کنند. واحدهای تبدیلی به گاز طبیعی را نیز در مرزهای آبی خلیج فارس با هماهنگی شرکت گاز احداث کنند. سپس این گاز طبیعی از طریق خطوط شبکه سراسری گاز به مشتریان تحویل داده خواهد شد. شرکت گاز تنها هزینه انتقال گاز را دریافت میکند. بنابراین، این شرایط فرصتی مطلوب ایجاد کرده تا ناترازی گاز با واردات ال ان جی از کشورهای دیگر از سوی بخش خصوصی و غیر دولتی برطرف شود و از قطعی گاز صنایع جلوگیری گردد.
تأثیر افزایش تعرفه گاز بر صنایع و تشویق به احداث واحدهای ذخیرهسازی
فرمولهای قیمتگذاری خوراک واحدهای مینی الانجی، اسانجی و سیانجی در این شیوهنامه بهطور کامل مشخص شده است تا سرمایهگذاران با اطلاع کامل وارد این بخش شوند. همچنین تمامی سرمایهگذاران که به دنبال احداث این واحدها هستند و یا متقاضی واردات الانجی هستند، میتوانند برای کسب اطلاعات بیشتر به شرکت ملی گاز ایران و معاونت برنامهریزی وزارت نفت مراجعه کنند.
اگر مشترک عمده مصرفکننده گاز واحدهای ذخیرهسازی رو زمینی احداث نکند، تعرفه گاز مصرفی آن در دوره اوج مصرف زمستانی به تدریج افزایش مییابد. بهگونهای که در ابتدای سال آینده، شاهد افزایش ۳۰ درصدی گازبها خواهیم بود و تا سال ۱۴۰۵، این افزایش به ۵۰ درصد خواهد رسید.
در راستای پیشگیری از قطعی گاز صنایع در دورههای محدودیت گاز در زمستان و حل مشکلات توقف تولید، بسیاری از شرکتهای صنعتی بزرگ آماده خرید گاز با قیمت تا ۶۰ سنت هستند. به این معنا که عدم دسترسی به گاز برای این شرکتها خسارتبار است و حاضرند این گاز را ۱۲ برابر گرانتر بخرند. ساخت کارخانههای مینی ال ان جی حدود ۱.۵ سال زمان میبرد، در حالی که واحدهای اس ان جی و سی ان جی در زمان کوتاهتری قابل احداث هستند.
وزارت نفت به ذخیرهسازی گاز به روش زیر زمینی توجه دارد و تلاش میکند که با تخلیه برخی میدانها، ظرفیت ذخیرهسازی را به ۱۰ میلیارد مترمکعب در سال افزایش دهد. فرآیند تخلیه میدانها زمانبر است، اما ذخیرهسازی رو زمینی سریعتر به نتیجه میرسد.
برنامههای توسعه ذخیرهسازی گاز در قالب برنامه هفتم توسعه
در حال حاضر، مجموع حجم ذخیرهسازی گاز سالانه ۳.۵ میلیارد مترمکعب است که در فصل سرد، روزانه ۲۰ میلیون مترمکعب از این ذخیرهسازی استفاده میشود. در قالب برنامه هفتم توسعه، هدف این است که حجم ذخیرهسازی زیرزمینی و رو زمینی به ۵ درصد نیاز کل گاز برسد. بنابراین، اگر مصرف گاز کل کشور ۲۲۰ میلیارد مترمکعب باشد، با ذخیرهسازی ۱۱ میلیارد مترمکعب گاز، حجم ذخیرهسازی به تدریج افزایش مییابد.
منبع: بورس پرس
